Azken asteetan, kontsumitzaileen eta erabiltzaileen hizkuntza-eskubideen dekretuaren betetze-maila aztertu du Eusko Jaurlaritzak, alde batetik, eta Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak, bestetik.

Aurkezpena1

Kontseiluak egindako azterketan, besteak beste, Pesa eta Dbus garraio enpresak aipatzen dira, eta azterketa horren arabera, biek ere bete egiten dute txartel fisikoak eta elektronikoak euskaraz emateko eginbeharra.

Txartel fisikoei dagokionez, bi enpresa horien kasuan 2011. urtean egindako azterketak erakutsi zituen emaitza onak errepikatu dira oraingoan ere. Txartel fisikoak behar bezala daude, euskara gutxienez gaztelaniaren maila berean, eta dataren formatua bera ere euskaraz dago, hau da, uuuu/hh/ee hurrenkeran.

Txartel elektronikoei erreparatuz gero, bi enpresen kasuan txartelak erosteko prozesua euskaraz egiteko aukera eskaintzen da eta, gero, aukera hori, beste kasu batzuetan ez bezala, erreal bilakatzen da.

Laburbilduz, eta jasotako frogak aztertu ondoren, bi enpresa horiek txartel fisikoen zein elektronikoen kasuan 123/2008 Dekretuak gaiari buruz esaten duena betetzen dutela ondorioztatzen da. 2011. urtean egindako azterketaren emaitza errepikatu den heinean, argi dago bi enpresa horiek euren bezeroen eskubideak bermatzen jarraitzen dutela.

Eusko Jaurlaritzaren azterketaren arabera, eta sektore pribatuari dagokionez, dekretuaren betetze-maila apala da, batez beste %22koa.

Halere, alde handiak daude sektore batzuetatik besteetara; batez besteko horretatik gora azaltzen dira finantza-erakundeak, %50eko betetze-mailarekin, merkataritza-kate handiak (%35,3) eta garraioak (%25,5). Batez bestekotik behera daude, aldiz, posta eta komunikazioa (%16,7), energia (%7,1), merkataritza oro har (%6,3; merkataritza-guneetan %3 eta hipermerkatu eta supermerkatuetan %1) eta etxebizitza (%2,4).

Eusko Jaurlaritzak egindako azterketa kualitatiboaren arabera, bezeroaren eskaera da sektore pribatuan eragin handiena duen faktorea.

Irakurtzen jarraitu...

Zegamako Euskara Planaren baitan 2007an herriko merkatarien diagnostikoa egin genuen merkatariak banan-banan bisitatuz. Diagnostiko horren ondorio nagusia hau izan zen: joera nabarmena zutela merkatariek gaztelaniaz hitz egiteko, nahiz eta denak euskaldun zaharrak izan.

Hizkuntza paisaiarekin zer ikusia zuten ekintzatxo batzuez gain, merkatariekin aurrez aurreko saio batzuk jarriko genituela martxan erabaki genuen merkatariekin eurekin, eta horrela 2008an lehen aldiz merkatarientzako 2 saio antolatu genituen. Kasu horretan idatzizkoa lantzeko helburua izan zuten, merkatariek eurek hala eskatu zutelako. Hiztegia, datak, orduak, oharrak… nola idatzi landu genuen. Arrakastatsuak izan ziren eta aurrerantzean ere zerbait egiten jarraitzeko asmoa agertu zuten.

Irakurtzen jarraitu...

Urola Garaia Mankomunitateak eskualdeko merkataritzan euskararen erabilera bultzatzeko martxan duen planaren barruan, dendariak saritzeko kanpaina egin zen joan zen abenduaren 3tik urtarrilaren 7ra bitartean, hainbat dendatan. Helburua bezeroen hizkuntza ohituretan eragitea euskararen erabilera baloratzeko.

 

 

 

 

 

 

Eskualdeko herrietako euskara elkarteak izan ziren ekimenaren sustatzaile, udaletako euskara zerbitzuekin eta EMUN aholkularitza enpresarekin elkarlanean. Aipatutako denboraldian zehar, kutxa batzuk jarri ziren dendetan, eta dendariek euskararen alde duten jarrerari botoa emateko aukera izan zuten bezeroek.

Horrenbestez, bezeroek botoa emateko epea amaitu ondoren, dendetako kutxak jaso, eta kanpainaren emaitzak ezagutu genituen, Urretxuko kultur etxean egin zen ekitaldian.

Guztira, eskualdeko 195 dendari izan ziren partaide, eta beste 702 bezerok eman zuten euren botoa, beti ere dendariak euskararen alde erakutsi duen jarrera saritu nahian.

Botoa emateko garaian, hiru maila edo kontzeptu bereizi dira sariketa honetan: alde batetik, zerbitzua guztiz euskaraz ematen duen dendaria; bestetik, euskaraz jakin ez arren, bezero euskaldunari entzuteko edo ulertzeko egindako ahalegina; eta azkenik, euskararen alde erakutsi den jarrera (paisaia etab.).

Bestalde, hauexek izan ziren denda sarituak:

Urretxun eta Zumarragan:

1)Zerbitzua guztiz euskaraz: Apalategi kirol jantzi denda

2)Ahalegina: QUO estetika zentroa

3)Jarrera: Kahunas kirol jantzi denda

Legazpin:

1)Zerbitzua guztiz euskaraz: Ibargutxi kirol jantzi denda

2)Ahalegina: Lorea jantzi denda

3)Jarrera: Hizkuntza liburu denda

Horietako dendari bakoitzari udalek 100 euroko erosketa-txartela erosi zioten, eta kanpainan partaide izandako bezeroen artean zozketatu ziren erosketa-txartel horiek.

 

 

 

 

 

 

Aurrera begira, bai merkatariekin bai euskara elkarteekin izandako balorazio bileren ostean, kanpaina 2010ean ere eraberriturik burutzea pentsatu dugu. Ekimena sinplifikatzera joko dugu balorazioen ondorioz. Besteak beste ez dira hiru maila egongo, bakarra baizik, eta parte hartzera gonbidatutakoak merkatalgune guztiak izango dira.

Irakurtzen jarraitu...

Urola Garaia Udal elkartean dauden udal herrietako merkataritzan euskara normalizatzeko plana bere ibilbidea egiten ari da eta oso positiboa gure ustez. Orain arte merkataritza planean martxan jarri diren ekintzak merkatariengan eragiteko izan dira, baina merkataritza euskalduntzeko merkatariaren egitekoa bezain garrantzitsua da bezeroaren jarrera: euskaraz eskatuko duten bezero aktiboak behar ditugu, euskarak merkataritzan urrats are handiagoa eman ditzan.

Irakurtzen jarraitu...

2006-2008 zikloa jadanik bukatu da eta dendarien eta teknikarien balorazioak oso onak izateaz gain, azpimarragarria da uztaileko neurketan hizkuntza paisaiak edo kanpo irudiak %5 gora egin duela 2006tik hona, euskararen presentzia %45ean jartzeraino eskualdeko dendetan.

2009-2011 zikloaren norabidea ere finkatu du Jarraipen Batzordeak eta jadanik zehaztuta daude 2009ko ildo orokorrak: orain arteko lana sendotzeaz gain (merkatari taldeak, kartelak egiteko saio praktikoak, inprentetan sustapena, dirulaguntzen bidez sustatu, mintza-laguna dendarien artean, komunikazioa …), ildo berriak ere badira, aipagarrienak honako hauek: bezeroen kontzientziazioa landu eta ostalaritza arloan ere sarea zabaltzen hasi.

Irakurtzen jarraitu...