Lantalan-en, aurretik ere, aipatu izan ditugu gorrak eta zeinuen hizkuntzak; Miren Lazkanok, gure lankideak, bere HIZNETeko sakontze-egitasmoaren laburpen artikulua idatzi zuenean, hain zuzen ere. Oraingoan, gorrek lanean nahiz lanetik kanpo zein egoera bizi duten jakin nahi izan dugu eta, horretarako, Iñaki Madinabeitia, AransGiren Bergarako egoitzako zuzendariarengana jo dugu, eta hark argitu dizkigu zalantzak.

aspasor_que-te-puede-ofrecer

Argazkia: www.aspasor.org

Zein da gorren egoera gaur egun? Zer eskaintzen die AransGik?

Gorren komunitatea minorizatua eta ahula da, euskaldunona baino gehiago; gorrak asko izan arren –1000 pertsonatik 1 jaiotzaz gor sakona da, eta 2-3 haurtzarotik– sakabanatuta bizi baitira.

Batzuetan galdetzen digute ea zein entzumen galeratik aurrera den pertsona bat gorra. Guretzat entzumen galeraren bat duen pertsona oro gorra da, edo izan beharko litzateke; “litzateke” esaten dut, askotan familiakoei eta ingurukoei kosta egiten baitzaie euren senide edo lagun hori gorra dela onartzea.

Guri, AransGi-ri dagokionez, Bergaran, Tolosan eta Donostian ditugu egoitzak, eta gorrei –haur nahiz nagusi– arreta integrala eskaintzen diegu; horretarako, Jaurlaritzako Hezkuntza Sailarekin, eta Aldundiko eta udaletako hezkuntza eta ongizate zerbitzuekin koordinatzen gara.

Gortasuna sendatzeko edo arintzeko gaur egun merkatuan dauden bitartekoak eraginkorrak al dira?

Egia da gortasuna ez dela sendatzen, baina gero eta baliabide gehiago eta hobeak daude. Adibidez, audiofonoak ahozko mezuak filtratu eta anplifikatu egiten ditu, baina, bere mugak ditu, egoera batzuetan ez baititu jasotako mezu eta soinu guztiak ondo bereizten eta sailkatzen, eta egoera jakin batzuetan (taberna batean, esaterako) gorrak zarata baino ez du entzuten. Gor sakonei, berriz, inplanteak jartzen zaizkie; belarriko koklean (karakolean) zelulak estimulatzeko elektrodoak sartzen zaizkie, eta horri esker informazio akustikoa iristen da garunera.

Lan-munduari dagokionez, gorrek zein zailtasunekin egiten dute topo?

Gorrek azpimarratu nahi izaten dute eurak ez direla arazoa, baliabideak eskaintzen zaizkienean arazoak, neurri batean behintzat, desagertu egiten baitira. Ñabardura hori egitea garrantzitsua da.

Lan-munduan –mundu arruntean bezalaxe– laguntza bisualaren premia du gorrak. Kontuan izan behar dugu gortasunik ez duen pertsona batek jasotzen duen informazio zehatz osotik %70 inguru entzumenetik jasotzen duela; gortasuna duen pertsona baten kasuan, berriz, ikusmenak hartzen du lehentasuna ezinbestez. Itsu bat eta gor bat alderatuz gero, esango nuke gorrak itsuak baino bizi kalitatea hobea duela, baina itsu batek gor batek baino informazio gehiago jasotzen duela aldi berean.

Aipatu dudan laguntza bisuala bi motatakoa izan daiteke: azpitituluekin edo zeinuen hizkuntzarekin. Zeinuen hizkuntza erosoagoa eta eraginkorragoa da, gerta baitaiteke gorrak azpitituluak ez ulertzea, azpitituluen hizkuntza edozein dela ere. Gorrei ahozko bi hizkuntza funtzional ikastea (demagun euskara eta gaztelania) ikaragarri kostatzen zaie; bakarra ikasteko ere esfortzu handia egin behar izaten dute. Are gehiago, ia seguru nago, ez bagenu gor bat hizkuntza funtzional bat ikastera bultzatuko, bera ez litzatekeela hizkuntza hori menperatzera iritsiko, hau da, ikasi bai, baina ez luke hizkuntza baliabide aberastasun handiegirik izango.

Ondorioz, gorrek ez dituzte euskara edo gaztelania moduko hizkuntza funtzionalak menperatzen. Arrazoia? Guk bizitza osoa daramagu hizkuntza horiek etengabe jasotzen eta erabiltzen, eta horrek baliabide aberastasun handia ematen digu; gorrak, berriz, entzuleentzat prestaturiko gizarte honetan, ikasketan atzeratuta joaten dira maiz, eta askoz baliabide gutxiago menperatzera iristen dira, bai ahozkoan, bai idatzizkoan; bai jasotzerakoan, bai adierazterakoan.

Beraz, gorrak informazio osoa jasotzen duela ziurtatzeko arreta berezia jarri behar da, bestela informazioa jasotzerakoan gaizki-ulertu asko gertatzen baitira, lantegietan ere bai; lagundu egin behar zaie, eta informazioa modu ulerterrazean eman. Idatzizkoarekin errazagoa da (adibidez, idatzia etxera eraman eta etxekoek azaldu ahal diote), baina ahozkoarekin eta bat-batekoa baldin bada, askoz zailagoa da konponbideren bat topatzea.

Enpresetan lan egiteko aukerak mugatu egiten al zaizkie?

Gorren %50 inguru lantegi estandarretan ari da lanean, eta beste %50 enpresa babestuetan (Gureak, Katea…).

Enpresa estandarrei dagokionez, oraindik ere bide luzea dago egiteko, nahiz eta tarteka ikusten diren kasu eredugarri batzuk; adibidez, Soralucen, Batzar Nagusian zeinuen hizkuntzaren aldibereko itzulpena egin izan dute Eskuaire zerbitzua baliatuz. Baina aitzindaria eta enpresa guztien artean eredugarriena aipatu beharko banu, Elay aipatuko nuke, 10-15 urteko elkarlana izan baitugu eurekin. 5 langile gorrek egiten dute bertan lan, gor horietako bakoitza gortasun maila desberdinarekin, eta enpresak laguntza asko eta askotarikoa eskaintzen die. Gainera, enpresa osoko langileei eskaintzen zaizkie zeinuen hizkuntza ikasteko ikastaroak. Guretzat ere oso lagungarria eta aberasgarria izan da eurekin izan dugun elkarlana, ekintza eta estrategia desberdinak probatzeko aukera eskaini baitugu Elayk.

Irakurtzen jarraitu...

DANOBATGROUPek eta taldea osatzen duten kooperatiba guztiek bat egin dute .EUS ekimenarekin eta, dagoeneko, taldeko negozio guztiek dute .EUS domeinua.

Aurkezpena1

.EUS domeinua, Euskara eta Euskal Kulturaren Komunitatearen Interneteko lehen mailako domeinua da. Bere helburua euskara eta euskal kultura sustatzea eta Euskara eta Euskal Kulturaren Komunitatea kohesionatzea da. .EUS, hortaz, tresna bat da, euskara beste hizkuntzen mailan kokatzen duena, euskararen normalizazioan lagunduko duena eta euskararen herriari nazioarteko aitortza eskaintzen diona.

DANOBATGROUP kooperatiba taldeak euskararekiko eta euskal kulturarekiko atxikimendua eta sentsibilizazioa erakutsi izan ditu beti; bai barrura begira langileen artean euskararen erabilera bultzatzeko eta indartzeko euskara planak aurrera eramanez, eta baita gizarteari begira ere, hainbat ekimeni atxikimendua adieraziz, eta eskola, hornitzaile eta abarren artean euskara erabil dadin eragile eta bultzatzaile izanez.

Ekimen hau, bide horretan beste pauso bat da.

Bidaltzailea:  DANOBATGROUPeko komunikazio arduraduna

Irakurtzen jarraitu...

Aurrekoan, beste artikulu batean, azaldu genuen bezala, Soziolinguistika Klusterrak, Euskararen Normalizazio Kasu Aurreratuak proiektuaren bidez, hizkuntza kudeaketa arrakastatsua duten lau erakunde txikiren testigantza bildu du. Orduan Koniker-en kasua azaldu genuen; gaurkoan, berriz, Edertek-en txanda da.

Presentación1

Irakurtzen jarraitu...

Ingudea 2011n sortu genuen eta, elkarlanean, geure enpresetan euskararen erabilera normalizatzeko bidean pausoak ematen ari gara. Bi hilean behin elkartzen gara.

Imagen1

Hainbat arlo, ezaugarri eta neurritako enpresetako kideek parte hartzen dugu batzordean eta normalizazio bide horretan ere oso ibilbide ezberdinak ditugu, bakoitza bere neurrian eta abiaduran ari da aurrerapausoak ematen.

Batzordeko kide garen edo izan garen enpresak honako hauek gara: AMPO, ARRI, CAF, EDERFIL BECKER, EREDU, ESTANDA, EZARRI, GOIEKI, GOILASER, HERTELL, IRIZAR, MONTTE eta ORKLI.

Esan bezala, taldearen helburua elkarlanean jardutea da. Horrela, indar metaketa aprobetxatu, lan-ildoak definitu eta elkarrekin ekintza bateratuak egiteko. Hiru helburu nagusi ditugu:

  1. Ezagutza partekatzea
  2. Eskualdean eragitea
  3. Goierriko gainerako enpresak gurera erakartzea

Helburu horiek lortzeko bidean urte hauetan hainbat ekintza egin ditugu. Euskararen Nazioarteko Eguna elkarrekin ospatu izan dugu, lehiaketak egin ditugu, eskualdeko komunikabideetan gure buruaren berri eman dugu, TELP tailerra egiten dugu urtero, bilerak txandaka gidatuz enpresak ezagutu ditugu, formazio hornitzaileei gurekin euskaraz jardun daitezen eskatu diegu…

2015eko egitasmo nagusia eskualdeko hornitzaile komunekin lanketa egitea da. Bakoitzak bere etxean egindako lanak eta elkarrekin izan dezakegun indarrak Goierrin eragina izatea nahi dugu. Aurten eta datozen urteetan. Ahalegin horretan jarraituko du Ingudeak.

Bidaltzaileak:  Ingudeako kideak

Irakurtzen jarraitu...

Soziolinguistika Klusterrak, beste urte batez, eta Euskararen Normalizazio Kasu Aurreratuak proiektuaren bidez, euskararen normalizazioan bide-erakusle diren erakundeen ereduen berri eman du. Liburua pdf formatuan hemen eskura daiteke.

Eredugarri den erakunde horietako bat Koniker da, xaflak konformatzeko makina-erreminta sektorerako lanak egiten dituen Aretxabaletako kooperatiba. Bere bezeroak inguruko zenbait kooperatiba dira (Fagor Arrasate, Mondragon Assembly…) eta kooperatiba horien beharrei erantzuteko IGB proiektuak garatzen dituzte bertan.

Zehazki, honako hauek dira lantzen dituzten proiektu nagusiak: 1) I+G proiektuen garapena (konformazioa eta mihiztadura prozesuekin lotutako teknologia berriak); 2) instalazio eta prozesu berriak garatzea; 3) diru-laguntzak kudeatzea (SPRI, Europakoak); 4) makinen segurtasun proiektuak; 5) zaintza teknologikoa; 6) simulazio estrukturalak.

Mahai ingurua – Normalizazio kasu aurreratuak from Soziolinguistika Klusterra on Vimeo.

Konikerren 2006an abiatu zen euskara plana; urte hauetan guztietan erdietsitako lorpen ikusgarriak bertako langileek euskararen aldeko aukerak aprobetxatzeagatik eta erronkan tinko mantentzeagatik lortu ahal izan dira.

Euskarak Konikerren izan duen bilakaeran honako hauek izan dira mugarri aipagarrienak:

a) Kudeatzaile nagusia aldatzea egokitu zenean, kudeatzaile berria euskalduna eta euskararentzat eredugarri izatea eskatu zuten langileek.

Aurreko kudeatzailea erdal hiztuna zen, eta euskara planaren baitan egiten ziren ekintzak nahiko oinarrizkoak ziren. Kudeatzailea aldatu zenean, langileek organoei ohartarazi zieten zein garrantzitsua zen kudeatzaileak euskaraz jakitea; horren harira, kudeatzaile berria hautatua izan zenean, berari ere eman zioten euskarak zuen garrantziaren berri. Lanketa horrek eman zituen bere fruituak, kudeatzaile berriak euskara plana bere gain hartu eta bilerak euskaraz egiten hasi baitzen.

b) Bezeroekin egiten ditugun proiektuetan aukerak ikusten ditugunean, aukera horiek aprobetxatu eta salto egiten dugu.

Euskararen trataera egoki bat lortzera begira, trakzio lana Konikerrek egiten du. Horrela, aukera ematen duten bezeroekin IGB proiektuak euskaraz egiten dira, eta bere bazkideekin ere gaia sustatzen da (Mondragon Unibertsitatearekin, Idekorekin…).  Adibidez, SPRIra zenbait proiektu euskara hutsez bidali izan dira urtero.

c) Kongresuetan aurkezpenak euskaraz eginda, gure irudi euskalduna sustatzen dugu.

Sektoreko jardunaldiak eta konferentziak erakustoki ederra dira euskara plana inplementatzearen garrantzia ikustarazteko. Konikerrek bere aurkezpenak euskaraz egiten ditu; horrela, gainerako enpresek ikusten dute guk gure jakintza euskaraz garatzen ari garela.

Bidaltzailea:  Unai Argarate (Koniker-eko Euskara Batzordeko kidea)

Irakurtzen jarraitu...