Enpresarean azokako “formazioa: etorkizuneko erronkak” solasaldian parte hartu berri du Jon Altunak, Mondragon Unibertsitateko (MU) errektoreordeak; erronka horien gainean gehiago jakin nahian berarengana hurbildu gara eta hainbat gauza interesgarri esan dizkigu.

Emunerako argazkia1

  • Hizkuntzen erabilerari dagokionean, zein da, une honetan, MUren hezkuntza-eredua?

Eleaniztasuna da Mendeberri proiektuan definituta dugun 4 ardatzetako bat –konpetentzien garapena, IKTen erabilera eta balioekin batera–; eleaniztasun hori nola kudeatzen dugun azaldu aurretik, komeni da historia pixka bat egitea, eta zein bilakaera izan dugun aztertzea: 1) MUren hastapeneko urteetan gaztelania hutsezko hezkuntza-eredua genuen; 2) bigarren fase batean bi lerro eskaintzera pasatu ginen, bata gaztelaniaz eta bestea euskaraz; 3) egungoa, erabaki estrategiko baten ondorioz ezartzea erabaki zena, 2007. urtetik dugu indarrean eta lerro bakarreko eredua da: euskara ardatz duen hezkuntza-eredu hirueleduna da; %60 inguru euskaraz, %20 gaztelaniaz eta beste %20 ingelesez, hain zuzen ere. Eredu hori erreferentzia bat da, eta nagusiko gure graduko eskaintzan garatzen da.

Mondragon Unibertsitateak enpresa eta erakundeen beharretara egokitzen du bere eskaintza eta, hizkuntzei dagokionean, uste dugu gure egungo eredua dela behar horiei hobekien erantzuten diena.

Dena den, kasu partikularrak edo salbuespenak ere egiten ditugu; gastronomia eta lidergo ekintzailearen graduak, esaterako, nazioarteko proiekzioarekin sortu ziren eta horietan euskarak duen presentzia txikia da; irekita gaude kasu partikular horietara, baina guk argi dugu zein den gure eredua, elkarren osagarri dira.

  • Nola irudikatzen duzu Mondragon Unibertsitatearen hezkuntza-eskaintza 10 urte barru?

Orain ari gara hausnarketa hori egiten, baina, dagoeneko, ikusten dira joera batzuk: IKTen gero eta erabilera handiagoa, curriculum malguagoa, erantzun pertsonalizatuagoa… Hizkuntzei dagokionean, ez dut uste etorkizunean egungo eredutik gehiegi aldenduko garenik.

  • Egungo eredu hirueledunera, beste hizkuntzaren bat gehitu al daiteke?

Ziurrenik, txineraren presentzia handitzen joango da. Horren erakusgarri, gaur egun, lidergo ekintzailearen graduan, txineraren oinarrizko formazioa jasotzen dute ikasleek, eta 3. mailan hilabete eta erdiko egonaldia egiten dute Txinan.

  • Zer egin dezake unibertsitateak lanean hasi behar diren edo gradu amaierako proiektuak egin behar dituzten ikasleek euskara gehiago erabil dezaten?

Batetik, azpimarratu beharrekoa da Emun moduko aholkularitzek kudeatzen dituzten euskara planei esker, fakultateetan eta enpresetan euskara lan-erreminta bihurtzen ari dela, eta harremanetan ere euskararen erabilera handitzen doala.

Bestetik, Mondragon Unibertsitateak, Mondragon Korporazioko Euskara Batzordearen mahai teknikoan parte hartzen du besteak beste, sari bat ere antolatzen dugu euskaraz egindako gradu amaierako proiektu onenarentzat eta ikasleei aukera horren berri ematen diegu. Horren fruituak ere jasotzen ari gara: bi urtean %40 igo dira euskaraz egindako gradu amaierako proiektuak.

Egia da, beste arlo batzuetan, etengabeko prestakuntzan eta ikerketa eta teknologien transferentzian, esaterako, ibilbide luzea dugula oraindik egiteko.

  • Nola ikusten da euskaraz egiten duen unibertsitate bat nazioartean? Nola begiratzen gaituzte?

Herrialde askotan gabiltza –Kolonbian, Mexikon, Saudi Arabian, Korean…–, horietan guztietan unibertsitate euskaldun bezala aurkezten gara eta ez dugu oztoporik ikusten, alderantziz; guk argi dugu nondik gatozen eta non gauden, eta haiek ere hori balioan jartzen dute; nire iritziz, balio jakin batzuekin lotutako kultura sendoa duten herrialdeek abantaila konpetitiboak dituzte.

Horrez gain, gure errealitatean berri emateko, atzerritik datozen ERASMUS ikasleentzat basque culture ikasgaia daukagu, ikasle guztiek egiten dutena.

Irakurtzen jarraitu...

150px-LogoaEUS

Badira asteak 92 aitzindarien webguneak aktibatu zirela; orain, berriz, azaroaren 18ra arte, abiarazte-aldia dugu zabalik. Fase honetako helburuak eta eman beharreko urratsak domeinuak atarian ditugu zehatz-mehatz eta modu ulergarrian jasota.

Baina, albiste honen izenburuari jarraiki, zertarako nahi dugu erregistratu berri dugun .EUS domeinua? Zein irizpideren arabera erabiliko dugu? Aktibatzen denean zer egin behar dugu? Nora birbideratuko ditut .EUSeko sarrerak? Edo, alderantziz, orain arteko domeinua birbideratuko dugu .EUSera? Eta…? Honelako galderak entzun ditugu gure hainbat bezeroren etxean. Galdera horien atzean teknikoki konplexutasun maila ezberdineko aukerak ditugu, denak zilegiak, baina denak erakunde mailako erabaki baten ondorio dira.

Erabakia hartzerakoan hainbat aldagai izan beharko ditugu kontuan, adibidez:

  • Erakundearen identitate digitala zein den, domeinuaren ikusgarritasun maila…
  • Hizkuntza aniztasunaren kudeaketa, orain arteko jokabidea, sare sozialetan jada dugun hizkuntza irizpidea…

.EUSen helburua lortzeko ezaugarri gakoa ikusgarritasuna da, eta ezaugarri hori 3 eremu hauetan aplika genezake:

  1. Webguneetako erabileran.
  2. Interneteko beste aplikazio batzuetan; adibidez, posta elektronikoan.
  3. Euskarrietan nola egiten diogun erreferentzia gure identitate digitalari: katalogoak, aurkezpen txartelak, sare sozialetako profilak, errotulazioa…

1. ikusgarritasun eremuari loturik, eta jaso ditugun galderei erantzun asmoz, enpresak hartu dezakeen erabakia 3 hauetako bat izan daiteke:

1. .EUS baldin bada gure lehenetsitako domeinua, eta bere ikusgarritasuna bermatu nahi badugu:

    • Interneteko sarrera guztiak, .EUS domeinura birbideratuko ditugu.
    • Orain arteko domeinuak (.com; .es; .coop;…) mantenduko ditugu, baina .EUSerako zubi funtzioa beteko dute.
    • Hizkuntza aukeraketa webgune nagusitik bideratuko da, hau da, .EUSetik.

2. Erabakian, kokapen geografikoa eta bertako hizkuntza lehenesten bada, domeinu bakoitza bere eremu geografikoko hizkuntzarekin lotuko dugu, adibidez:

    • .EUS: Euskal Herria eta webguneko edukia euskaraz.
    • .ES: estatu espainiarra eta  webguneko edukia gaztelaniaz.
    • .FR: estatu frantsesa eta webguneko edukia frantsesez.

3. Gure lehenetsitako domeinua .EUS ez bada, .EUSen bilaketetan gure erakundearen emaitza bermatzeko, .EUS sarrerak gure domeinu nagusira birbideratuko ditugu.

Amaitzeko, domeinu honek duen helburua gogora ekarriz, “euskara eta euskal kultura sustatu eta Euskara eta Euskal Kulturaren Komunitatea kohesionatzea da. .EUS, hortaz, tresna bat da, euskara beste hizkuntzen mailan kokatzen duena, euskararen normalizazioan lagunduko duena eta euskararen herriari nazioarteko aitortza eskaintzen diona.”

Helburu honen arrakasta lortzeko norberak erabaki beharko zer ekarpen egin nahi dion eta komunitate horretan izan nahi duen parte hartzea.

Bidaltzailea: EMUNeko IKT arloa

Irakurtzen jarraitu...

Mondragon Korporazioko euskara planaren Mahai Teknikoak urtero antolatu ohi dituen hitzaldien baitan, Amaia Arburuak “euskara errekonozitu, euskaraz errekonozitu” hitzaldia eman zuen Otaloran urriaren 28an. Fagor Ederlan kooperatibak Bergaran duen Muntaketa Plantako euskara planaren koordinatzailea da Amaia Arburua.

DSC00350

Hitzaldian zehar, euskararen ezagutzan nahiz erabileran emandako urratsengatik edota erakutsitako portaeragatik nabarmendu diren pertsonak eta lantaldeak enpresan nola errekonozitu diren azaldu zuen Amaiak.

Errekonozimendu batzuk era publikoan (ohar-taula bidez…) egin izan dituzte, eta beste zenbait modu pertsonalean. Bide bata nahiz bestea erabilita, norbait errekonozitu izan dutenean kolektiboan zenbait ideia indartzen direla nabarmendu nahi izan zuen, honako hauek adibidez:

 - Erakusten da egindakoa edo lortutakoa enpresaren politika eta estrategiekin bat datorrela.

-  Pertsonen konpromisoa handiagoa izaten laguntzen du, eta pertsonen autoestimua indartzen du.

-  Eredu positiboak indartzen eta bultzatzen dira.

Pertsonak aintzat hartzen dituzten ekimen horiek Euskara Batzordearen ekimenez gauzatu badira ere, aipatu zuen Zuzendaritza jakitun dela eta haren babesarekin egin izan direla, eta hala behar duela gainera.

Amaiak aipatu zuen errekonozimendua lantzearen beste onuretako bat errekonozimendua egiten duenarentzat dela; kasu honetan, Euskara Batzordearentzat. Errekonozitu beharrak egoeraren analisia egitea eskatzen du, eta analisi horrek Euskara Batzordeak egindako lanak emaitza batzuk sortu dituela erakusten du, eta hori positiboa da.

Bidaltzailea:  Osane Ibabe, Fagor Ederlaneko Bulego Orokorretako kidea.
Irakurtzen jarraitu...

Kide Berriatuan dagoen enpresa da, hotz-ganberak egiten dituzte bertan, eta 2008. urtetik dute euskara plana. Kasu aurreratua da, gainera, denbora laburrean ibilbide luzea egin baitute; besteak beste, hizkuntza-politika esplizitatzeaz gain, hizkuntza-politika hori erakundeko egituran txertatzea lortu dute.

P1080925-1

Zeintzuk izan ziren Kiden euskara plana martxan jartzeko hasierako urratsak?

Kiden euskara plana lantzen hasi ginen bazegoelako euskararen aldeko sentsibilizazioa. Euskara gure hizkuntza izanik, eta euskararen normalizaziora begira, derrigorrezkoa ikusten zen guk lana ere euskaraz egitea. Horrela, momentu hartan, taldetxo bat, Euskara Batzordea, pausoak ematen hasi zen, gogotsu baina  instituzionalizazio maila handirik gabe.

Beste urrats bat emateko helburuarekin, eta Mondragonek kooperatiba guztietarako onartu zituen oinarriak (ENO) aprobetxatuta, 2010ean politika horiek KIDEra egokitu genituen, eta Kontseilu Errektoreak onartu eta ezarri egin zituen. Bertan zehaztu zen helburua nagusia, lana euskaraz egitera iristea, hain zuzen ere. Horrela, hainbat politika, aurretik modu naturalean eta pertsona bakoitzaren jarreraren arabera egiten zirenak, esplizitatu egin ziren.

Helburu nagusia lortzera bidean emandako pausoen erakusgarri da enpresako kultura galdetegian euskara planari buruzko galderetan lortutako emaitzak. Gainera, Kide kokatuta dagoen inguruneko egoera soziolinguistikoak ere horretarako aukera aparta eskaintzen digu.

Irakurtzen jarraitu...

ULMA Handling Systems eta ULMA Architectural Solutions Oñatin kokatuta dauden ULMA Taldeko bi negozio dira. Urteak daramatzagu bi negozio horietan euskara plana inplementatzen.

2014an, lankideen leialtasunean eragin eta euren arteko euskararen ahozko erabilera indartzeko asmoz, GuNE (Gune Naturaletan Eragiten) proiektua jarri dugu abian, negozio bakoitzeko lan-gune jakin batean, hain zuzen ere.

2313092112_ca44cc7c42_o

Ekimenari ekiteko, lehendabizi, aukeratutako gune horretako lankide guztiak bildu eta taldean hitz egin genuen gaiaren inguruan: lankideek ahozko jardunean zituzten ohituren (arauen) inguruan hitz egin, eta euskararen erabilera indartzeko, hau da, arauak aldatzeko erabakia hartu zen taldean. Horretarako, eragileak izendatu genituen; eragileok euren lan-jarduna gune horretako gainerako kideekin euskara hutsean egiteko konpromisoa hartu zuten pertsonak dira. Hilabeteetan jarraipena egin dugu eragileokin euren konpromisoa betetzen ote duten ikusteko, eta bi hilean behin koloregrama bete dute guneko partaide guztiek, euren arteko euskararen ahozko erabilera hobetu ote den ikusteko.

Aipagarriak dira, bereziki, ULMA Architectural Solutions-en lortu ditugun emaitzak. Izan ere, ekimena abian jarri zenean, apirilean, %58koa zen interbentzio-guneko euskararen erabilera, eta, egun, %80ra igo da, eragileen konpromiso irmoari esker, batez ere.

Hortaz, Emunen garatutako metodologia erabiliz, ULMA Architectural Solutions-en euskararen erabilera %22 igotzea lortu dugu bost hilabetean; esperientzia arrakastatsua, zalantzarik gabe.

Orain ohitura hori mantentzen, iraunkortzen eta, ahal bada, hobetzen saiatuko gara.

Bidaltzailea: Aitzol Guridi, ULMA Architectural Solutions-eko Giza Baliabideetako teknikaria eta euskara koordinatzailea

Irakurtzen jarraitu...