Ezagutzaren kudeaketa: elkarren berri izate hutsa baino gehiago

Asteartea, 2015eko apirilaren 14a

Euskararen normalizazioan eta garapenean gabiltzanok sormena eta ideia berriak behar-beharrezkoak ditugu. Adituek esaten dutenez, gizartearen ezaugarriak eta beharrak aldatu egin dira eta euskara gehiago erabili eta zabaldu dadin bestelako bideak aurkitzea eta jorratzea dagokigu. Baina nola? Lan egiteko moduak aldatzeak, adibidez, ikuspegi eta eremu berriak zabaltzen lagunduko digu. Ezagutza asko geureganatuta eta sortuta daukagu, norberak bere esparrutik. Bere horretan utziz gero gainera, aukera berriei ateak ixten arituko gara ziurrenik.

Elkarren berri izatea gutxienekoa da, baina abiapuntua ere bada, aldi berean. Abiapuntua izan daiteke, hain justu, denok esku artean ditugun erronka berdinei elkarrekin erantzuteko aukera eman dezakeelako. Baina horri bultzada eta segida ez badiogu ematen, horretantxe geratzeko arriskua dago. Ezagutzaren kudeaketa kontzientea egitea garrantzitsua da, ezagutza horretatik denontzat etekina atera nahi badugu. Ezagutza partekatu, helburu bati lotu eta ideiak konbinatzean, ezagutza berriak sortuko dira. Asmatu beharrekoa asmatuta omen dago. Zerbait berria nahi izanez gero, dagoeneko asmatuta dauden horien arteko konbinaziotik sortuko omen da.

Prozesu bat da noski eta norbaitek gidatu eta dinamizatzea ezinbestekoa da. Baliteke, gainera, ezagutzaren kudeaketari ekin aurretik, sentsibilizazio kanpainatxo bat egitea komenigarri izatea. Norberak duen ezagutza eta esperientzia gutxietsi, eta horiek besteentzako baliagarriak izango direnaren zalantza izan ohi dugu-eta. Besteak ikusiko du gure ezagutza baliagarri zaion edo ez. Eman diezaiogun ezagutzaren fluxu-plazari aukera, bide berriak topatu eta aurrera egiteko.

Presentación1

 Bidaltzailea:  EMUNeko Berrikuntza Arloa

Bigarren “Euskararen paparazziak” argazki-lehiaketa Iruñerriko saltokietan

Astelehena, 2015eko apirilaren 6a

Iaz aurreikuspen guztiak gainditu ostean, aurten ere “Euskararen paparazziak” argazki-lehiaketa antolatzea erabaki dugu “Euskara Merkataritzara” planean parte hartzen dugun udalek (Antsoain, Aranguren, Atarrabia, Berriobeiti, Berriozar, Burlata, Gares, Oltza Zendea, Uharte eta Zizur Nagusia) eta Iruñeko Karrikiri Euskaldunen Elkarteak.

Kartela_lehiaketa_behin_betikoa_2015_euskaraz

Lehiaketaren helburua saltokietan euskararen erabilera handitzeko eman diren urratsak bezeroei eta herritarrei ikusaraztea da eta, horretarako, arreta erakartzeko, argazki-lehiaketa antolatzea erabaki dugu aurten ere.

Lehiaketan parte hartzeko bidea oso sinplea da: Iruñerriko eta Gareseko saltokietan ikusgai eta euskaraz dauden errotuluei, kartelei edo bestelakoei argazkiak atera eta “WhatsApp” edo “Telegram” aplikazioen bidez 605 75 40 17 zenbakira bidali behar dira. Euskara eta merkataritza hobekien uztartzen dituen argazkiaren bidaltzaileak 500 euroko txartela jasoko du planean parte hartzen duten saltokietan gastatzeko. Horrez gain, parte-hartzaileen artean 100 euroko hiru txartel zozketatuko dira. Argazkiak apirilaren 6tik 26ra bitartean bidali ahalko dira, bi egun horiek barne.

Sortu berri dugun blogean kontsultatu daiteke “Euskara Merkataritzara” planaren gaineko informazio osoa, eta baita aurtengo lehiaketaren oinarriak eta iaz jasotako argazkiak ere.

Bidaltzaileak:  Haritz Goikoetxea eta Leire Muxika (“Euskara Merkataritzara” planeko teknikariak)

ALDAHITZ interbentzioa Fagor Arrasate Markinan

Osteguna, 2015eko martxoaren 26a

Soziolinguistika Klusterrak, EHUrekin eta Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzarekin lankidetzan egin duen esperientzia pilotua da ALDAHITZ. 2014an EAEko hiru lantegitan jarri zen martxan, horietako bat Fagor Arrasate Markinan; EHUko irakasle den Pello Jauregi doktoreak zuzendu zuen, Soziolinguistika Klusterreko Pablo Suberbiolaren laguntzaz.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Argazkia: https://www.flickr.com/photos/samsteele/2840859065

Interbentzioa aplikatzen zen lantegian dinamika berri bat sortzea zen helburua, lankideen arteko eguneroko harremanetan euskaraz gehiago egiteko aukera emango zuena. Hain zuzen ere, Automatismoetako Departamentuan horrelako dinamika baten bila genbiltzan aspalditik, ezagutza oso altua izan arren, erabilerarekiko kezka baitzegoen. Gainera, interbentzioko baldintzak betetzen zituen departamentu horrek, euskarazko ezagutza edo ulermen maila langile guztiek zutelako eta esperientzia hori garatzeko erabakia aho batez hartu zutelako.

Lehenengo, denen oniritziz, EUSLEAK aukeratu ziren, hau da, esperientziak irauten zuen bitartean barruko harremanetan euskarazko jardunari eutsiko ziotenak. Hori da, hain zuzen ere, egitasmo honen metodologia edo ardatza: EUSLEEK eguneroko jardunean euskarari eustea. Lehen hilabeterako, 15 langileren artean 2 eusle aukeratu ziren eta beste 2 bigarren hilabeterako. Horrekin batera, beraien artean koordinatzaile bat hautatu zen datuak bidaltzeko. Jarraian, langileen arteko hizkuntza-ohiturak modu aitortuan jasotzeko lehen mintzagrama egin zen. Bi hilabeteko interbentzioa bukatu zenean 2. mintzagrama osatu zuten. Hiru hilabetetako etena egin, eta 3. mintzagrama egin zen. Emaitza:

Grafikoa

Balorazioa oso positiboa izan zen hasierako erronka bete zelako eta interbentzioak emaitza onak eman zituelako: 8 puntuko igoera. Bestalde, dinamika sinplea izateak ere asko lagundu zuela aipatu ziguten langileek. 2015ean ere ALDAHITZeko dinamikak jarraipena izango du eta bertan parte hartuko dugu.

Bidaltzailea: Jose Mari Legarra (Fagor Arrasateko Muntaketa Elektrikoetako talde burua)

Eikan makinetako botoien %86 euskara hutsez daude

Asteartea, 2015eko martxoaren 17a

Gaur egun 360 bazkide dituen Eika kooperatiba 1973. urtean sortu zen Etxebarrin (Bizkaia), Lea-Artibai eskualdean. Bazkide gehienak Lea-Artibai eskualdekoak edo ingurukoak izanik, %89k daki edo ulertzen du euskara. Aurretik ere kasu aurreratu gisa nabarmendua izan du, besteak beste Soziolinguistika Klusterrak. Oraingoan, praktika on bat azaltzeko eskatu diegu, makinak euskaratzen egin duten bidea, hain zuzen ere.

Aurkezpena1

Eika Mondragon Korporazioko Industria Arloko Osagaien Dibisioan dago, eta sutegi elektrikoentzako osagaiak egiten ditugu bertan: bitrozeramikentzako foku irradiatzaileak, eta labeentzako erresistentzia elektrikoak. Eika Taldeko kide ere badira Poloniako planta (EPL), Txekiakoa (CZEika) eta Mexikokoa (EMX).

Euskara Planari dagokionez, honako hau da gure helburu nagusia: Etxebarriko Eika kooperatiban lan hizkuntza eta langileok jasotzen dugun zerbitzu hizkuntza euskara izatea, eta eskualdean eragile moduan jardutea.

Hortaz, euskara planaren helburu nagusia ezagututa, eta Eika industria enpresa dela kontuan izanik, tailerreko makinen arloan aparteko esfortzu eta inbertsio pertsonal eta ekonomikoa egin dugu; izan ere, tailerrean dago langile kopuru handiena –300etik gora makina daude tailerrean, eta 360 bazkideetatik 272 zuzeneko langileak dira–.

Horren erakusgarri, Eikako prozeduretan –inbertsio berrien prozeduran zehazki–, jasota dago makinek euskarazko aukera izan behar dutela, bai botoietan, bai pantailetan. Eta hornitzaileak aukerarik ematen ez duenean, Eikan bertan euskaratzen dira.

Horrela, 15 urtez euskararen normalizatzen jardun ondoren, tailerreko makinen kasuan lortu ditugun emaitzak azpimarragarriak dira:

1) Makinen botoiak: %86 euskara hutsez daude.

Izan ere, Eikako euskararen eskuliburuan jasota dago barne errotuluak –eta, beraz, makinen botoiak– euskara hutsez jarri behar direla.

Zergatik euskara hutsez? Gaztelaniazkoa ere begi aurrean daukagun bitartean euskaldunoi gehiago kostatzen zaigulako euskarazko hitza edo adierazpena geureganatzea. Euskara hutsean jarrita, ordea, euskaldunoi gure hizkuntza ohiturak aldatzeko eta euskarazko adierazpen berriak ikasteko bidea zabaltzen zaigu.

Euskaraz ez dakitenei, bestalde, ahoz azaltzen zaizkie errotuluek zer esan nahi duten (ez da txuletarik erabiltzen); berehala ikasten dute, euskarazko hizkuntza paisaiara ohitzen dira, eta apurka-apurka eta modu errazean euskararen munduan integratzeko ateak zabaltzen zaizkie. Guztiontzako da onuragarria.

2) Makinen aginte panelak eta pantailak: %73 euskaraz ere badaude –horietatik %90ean euskarak dauka lehentasuna, pantaila automatikoki jartzen baita euskaraz–.

Oraindik ere badira euskarazko aukerarik ez duten makina gutxi batzuk, bere garaian hizkuntza bakarrean egoteko diseinatu zirelako; makina horietako gehienak zaharrak dira.

Lan eta lorpen honen oinarrian, Eikako langile guztien nahia eta inplikazioaz gain, Eikako organoen euskararen aldeko apustu argia dago: euskara Eika barruko lan hizkuntza izatea, horretarako euskaraz lan egiteko langileen gogoa eta irakaskuntza arloan egindako lana aprobetxatuz.

Bidaltzailea: Ainhoa Irureta (Eikako produkzio arduraduna eta euskara koordinatzailea)

Carrefour Oiartzunen bezero euskaldunekin ohiko harremanetan euskaraz moldatzeko ikastaroa

Osteguna, 2015eko martxoaren 12a

Carrefour Oiartzunen 2004. urtetik dute euskara plana martxan. Motibazioan, ezagutzan eta erabileran eragiteko askotariko ekintzak egin dituzte orain arte; horren haritik, iaz, Bikaineko oinarrizko ziurtagiria eskuratu zuten. Hainbat eremutan eragin ondoren, orain, bezeroekin euskarazko harremana ziurtatzea jarri dute erronkatzat.

DSC00018 (2)

Pasa den irailetik, astero, eta 2013an hasitako ikastaro bati segida emanez, Oinarrizko Euskara ikastaroa ematen ari gara bezeroekin lanean ari diren hainbat langileri Carrefourren. Bezero euskaldunekin ohiko harremanetan euskaraz moldatzea da ikastaroaren helburua. 15 minutuko ikastaro hau kutxa, frutategi, urdaitegi, harategi eta arrandegiko langileei dago bideratuta, eta ohiko agurrak, zenbakiak, bezeroarekiko ohiko harremanak eta beste hainbat nozio lantzen ari gara.

Carrefourrek, horrela, euskarazko zerbitzua bermatu nahi die hala nahi duten herritarrei; horregatik, aurten ere, bezeroekin harremanik handiena duten ataletako langileei bideratu nahi izan da oinarrizko euskara lantzeko ikastaro hau.

Bidaltzailea: Angel Mari Jauregi (Carrefour Oiartzuneko Giza Baliabideen arduraduna)